Tác dụng của quả dâu tằm
Quả dâu (còn gọi là quả dâu ta) khi chín
màu đỏ đậm hoặc tím đen. Quả dâu giàu chất dinh dưỡng, ăn mềm, chua
ngọt, nhiều nước, có thể ăn tươi, ngâm rượu, làm nước giải khát, làm
mứt, làm vị thuốc… đều tốt, được mọi người ưa chuộng. Toàn bộ cây dâu
đều là những vị thuốc, trong đó quả dâu đã được sách vở từ đời Đường
thừa nhận có công hiệu bổ can thận, dưỡng huyết, trừ phong, tiêu khát,
lợi ngũ tạng, khớp xương, thông huyết khí… Sau đây là một số cách chữa
bệnh từ quả dâu.
Bổ can thận, ích tâm huyết, thính tai,
sáng mắt, đen râu tóc, lợi xương khớp – Rượu tang thầm (Tang thầm tửu).
Trong Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân: Quả dâu chín tươi 5.000g, gạo
nếp 6.000g, men rượu vừa đủ. Quả dâu phải chín đều, ép lấy nước, đun
sôi để nguội cho cùng cơm nếp, men rượu trộn đều cho vào bình ngâm. Ngày
uống mỗi lần 30-50ml vào hai bữa cơm hàng ngày. Các tài liệu về đông y
về sau nói nếu ngâm rượu dâu, nên thêm mật ong rượu sẽ ngon bổ hơn.
Cao
dưỡng huyết chữa tóc khô bạc: (Trung y mỹ dung) quả dâu tươi chín 50g,
đường phèn vừa đủ. Quả dâu rửa sạch cho vào nồi đất, nước vừa đủ sắc lấy
nước hoà đường phèn để uống. Có thể uống thường xuyên, nhất là về mùa
hè. Cách này thông dụng trong nhân dân. Do không có đường phèn họ đã
dùng đường hoa mơ hoặc đường trắng.
Tóc khô gẫy, rụng, chóng bạc: Quả dâu chín 100g, rượu 1/2 lít ngâm 3 ngày. Uống vào bữa cơm. Mỗi lần 20ml.
Quả dâu chín, sinh địa, mỗi thứ 30g, đường trắng 15g. Giã nát sắc uống, chia 10 lần.
Chống lão hoá:
Nhức mỏi cơ xương khớp đau lưng gối, hoa mắt, ù tai, chóng mặt, táo
bón, kém ăn, yếu sức, đoản hơi, tóc râu khô bạc, rụng, hay quên, lú lẫn.
Sách cổ gọi quả dâu là quả trường thọ.
Cháo quả dâu chín:
quả dâu chín 40g, gạo 50g, đường phèn vừa đủ. Nấu cháo lỏng ăn buổi
sáng (chưa ăn gì, bụng đói) rất tốt đối với người già, yếu, ốm dậy.
Bánh mè quả dâu chín: Quả dâu 30g, vừng đen 60, bột nếp 700g, bột gạo tẻ, hạt đay 10g, đường trắng 30g. Làm bánh hấp chín.
Ích thận điền tinh:
Chỉ định tình dục quá độ thân khí hư hao, tinh trùng yếu gây vô sinh,
xuất tinh yếu, thờ ơ tình dục, lưng gối nhức mỏi: nhau thai 1 bộ, quả
dâu, phúc bồn tử, câu kỷ tử, ngũ vị tử, thổ tỳ tử mỗi vị 10g. Nhau thai
làm sạch thái miếng cho cùng các vị thuốc nấu với nước vừa đủ, lúc đầu
lửa nhỏ cho sôi sau hạ lửa 2 giờ, cho gia vị, ăn cách 1-2 ngày một lần,
10-15 lần trong 1 tháng.
Bổ thận âm hư: Với
chứng trạng như bài trên lưng đau gối mỏi, ù tai, vô sinh do chất lượng
tinh trùng kém. Câu kỷ tử 50g, sơn dược 50g, quả dâu 30g, gạo tẻ 50g nấu
cháo ăn liền 1 tháng vào các buổi sáng.
Bổ thận ích tinh:
Chữa thận tinh hư nhược, tinh dịch ít, tinh trùng hoạt động yếu gây vô
sinh nam, ù tai, lưng gối mỏi. Đậu đen 500g, các vị sau mỗi vị 10g: quả
dâu, ngũ vị tử, câu kỷ tử, thỏ ti tử, thục địa, sơn thù, phục linh,
đương quy, bổ cốt chỉ, hạn liên thảo, vừng đen, địa cốt bì. Đậu đen ngâm
nước. Cho các vị thuốc vào nước đun sôi, cứ nửa giờ chắt nước ra cho
nước mới vào 4 lần gộp lại nấu với thuốc và đậu đen cho cạn, đậu đen
phơi khô cho vào lọ. Dùng trong 1 tháng.
Mất ngủ cấp tính: Quả dâu chín tươi 60g (khô 30g) sắc uống 2 lần/ngày vào chiều tối.
Mất ngủ kinh niên: Quả dâu chín 15g, thục địa 15g, bạch thược 15g sắc uống.
Hồi hộp, tim đập nhanh, đau tức ngực: Quả dâu chín 30g, ngân nhĩ 20g, ô mai 3g. Sắc kỹ uống ngày 2 lần.
Ho lâu ngày do phế hư: Quả dâu chín 150g, lá dâu 100g, vừng đen 100g, thêm 500g đường, cô thành cao lỏng. Uống ngày 3 lần. Mỗi lần 15g (1 thìa con).
Chảy nước mắt sống
(nước mắt tự nhiên chảy ra): Quả dâu chín 20g, cà chua một quả. Đem
nghiền nát. Ăn hết một lần. Ngay 1-2 lần. Đồng thời lấy lá dâu già chưa
rụng nấu lấy nước rửa mắt hàng ngày.
Ăn không tiêu, trướng bụng, óc ách, tức thở: Quả dâu chín 10g, bạch truật 6g, sắc uống.
Bệnh mạch vành: Quả dâu chín 30g, câu kỷ tử 30g, gạo dính 15g. Nấu uống ngày 2 lần.
Đái tháo đường do can thận âm suy: Quả dâu chín 30g, thiên hoa phấn 20g, sinh địa 15g. Sắc uống.
Viêm gan mạn, ung thư gan:
Quả dâu chín tươi 500g, bột củ ấu 50g, mật ong 30ml. Ép dâu lấy nước cô
đặc, trộn bột củ ấu và mật ong nấu chín. Dùng điều trị hỗ trợ ung thư
gan bị huyết hư, miệng lưỡi khô, thần kinh suy nhược mất ngủ, táo bón.
Tràng nhạc:
Trái dâu tươi chín 500g, thục địa 200g (thái nhỏ) cho vào túi vắt lấy
nước cô thành cao dùng mỗi lần một thìa với nước đun sôi, để nguội. Ngày
3 lần.
Các chứng bệnh sau đẻ (hậu sản do âm
huyết kém, ho, sốt): quả dâu chín, long nhãn, đảng sâm. Mỗi thứ 30g,
nghiền nát ba thứ. Uống mỗi lần 2-3g với nước đun sôi để nguội ngày 3
lần.
Hoạt huyết, dưỡng huyết thông kinh – chữa bế kinh do huyết ứ:
Quả dâu chín 15g, hồng hoa 3g, kê huyết đằng 13g, rượu trắng 1 thìa con
(15ml). Cho tất cả vào nồi nấu lấy nước bỏ bã. Ngày 1 thang, uống trong
5-7 ngày.
Đau họng: Quả dâu chín ăn khoảng 20g quả để bổ dưỡng. Ép nước súc miệng chữa các chứng đau ở miệng, họng.
Phù thũng:
Một nắm cành dâu băm nhỏ, đổ ngập nước đun còn một nửa bỏ bã – một
lượng quả dâu chín bằng lượng cành nấu nhừ lọc bỏ bã cô đặc, đường, ít
rượu. Ngày uống 2 thìa canh, hoà nước cơm uống trước bữa ăn.
Ra nhiều mồ hôi, mồ hôi trộm: Quả dâu chín, ngũ vị tử. Mỗi loại 10g sắc kỹ đến khi còn 1/2 – Uống ngày 1 lần.
Viêm khớp:
Quả dâu chín tươi 100g,rượu trắng (gạo hoặc nếp ngon). Dâu rửa sạch,
giã nát gói vào túi vải ngâm vào rượu 3-5 ngày. Uống mỗi lần 20-25ml.
Quả dâu chín 250g, cành dâu 150g, chùm gửi 100g. Ngâm rượu uống.
Quả dâu dùng ngoài
Tóc khô gãy rụng nhiều: Quả dâu chín tươi đen giã nhuyễn, lấy cả nước và cái xoa xát lên đầu tóc.
Bỏng, vết thương chảy máu: Quả dâu chín tươi rửa sạch, ép lấy nước, bôi, rửa, đắp.
Nấm, hắc lào: Quả dâu chín tươi 60g. Giã nát lấy bôi xoa xát lên chỗ tổn thương.
Một số món ăn có quả dâu
Quả dâu tươi chín, đậu đen, rau cần, lượng bằng nhau ninh nhừ ăn nóng, chữa rụng tóc, huyết áp cao.
Dâu hấp trứng: mứt dâu 25g, trứng gà 2 quả, cùi đào 30g, mì chính, xì dầu, mỡ lợn. Tất cả đánh trộn đều hấp chín.
Dâu
xào thịt: Dâu tươi 200g, thịt thăn lợn 300g, lòng trắng trứng gà 2 quả.
Bột ướt, rượu, muối, mì chính, dầu lạc, gừng, hành, tỏi. Cách làm như
sau: Dâu bỏ cuống, thịt thái miếng nhỏ, ướp muối, lòng trắng trứng đánh
bột, tỏi băm bắc chảo, cho dầu, hành, tỏi cho thơm, cho các thứ vào xào.
Khi thịt trắng thì cho dâu vào cùng mì chính, rượu, muối đảo chín.
